Сүүлийн зорчигч
Автобус бараг дүүрэн байв. Хүмүүс янз бүрийн зорилготой явж байгаа нь илт. Нэг гэр бүл хүүхдүүдтэйгээ инээлдэн ярилцаж, хоёр оюутан чихэвч зүүгээд утсаа оролдож, нэг настай эмэгтэй цонхны хажууд чимээгүй сууна.
Намрын сүүл сарын орой байлаа. Улаанбаатараас Хөвсгөл явах урт замын автобус шөнө дунд хөдөлдөг. Хүйтэн салхи автобусны буудлын талбайгаар исгэрч, хүмүүс яаран чемоданаа чирж, зузаан хувцсаа өмсөөд дотогш орж байв.
Тэмүүжин тэр автобусанд суух ёстой байлаа.
Тэр сүүлийн хэдэн өдөр бараг унтаагүй. Нүд нь ядарсан, царай нь цонхийсон харагдана. Гартаа жижигхэн цүнх барьсан тэр билетээ шалгуулаад автобусанд орж, ар талын суудалд суулаа.
Автобус бараг дүүрэн байв. Хүмүүс янз бүрийн зорилготой явж байгаа нь илт. Нэг гэр бүл хүүхдүүдтэйгээ инээлдэн ярилцаж, хоёр оюутан чихэвч зүүгээд утсаа оролдож, нэг настай эмэгтэй цонхны хажууд чимээгүй сууна.
Жолооч мотороо асаахад автобус удаанаар хөдөлж, хотын гэрлүүд цонхны цаана аажмаар холдож эхлэв.
Тэмүүжин толгойгоо түшээд цонхоор харав. Хотын гудамжнууд, гэрлүүд, барилгууд… бүгд нэг нэгээрээ ард үлдэж байлаа.
Тэр гүн амьсгаа авлаа.
Яг одооноос бүх зүйл өөр болно.
Зам урт. Хэдэн цагийн дараа ихэнх хүмүүс унтаж эхлэв. Автобус харанхуй тал дундуур тогтуун давхина.
Гэтэл нэг сонин зүйл Тэмүүжинд анзаарагдав.
Тэр автобус дотор хэт нам гүм санагдана.
Ердийн үед хүмүүс хурхирч, утас дуугарч, хүүхэд уйлах гээд ямар нэг чимээ гардаг.
Гэхдээ одоо бараг чимээ байхгүй.
Тэр урд суудалд сууж байсан оюутнуудыг ажиглав. Тэд хөдөлгөөнгүй сууна.
Чихэвч зүүсэн хэвээр.
Гэхдээ дэлгэц нь унтарсан.
Тэмүүжин бага зэрэг сонин санагдав.
Тэр босоод жаахан алхав.
Автобусны голоор явж, хүмүүсийг харлаа.
Хүүхэдтэй гэр бүл хүртэл хөдөлгөөнгүй.
Хүүхэд ч унтаж байгаа мэт боловч хэтэрхий тайван.
Нэг ч хүн хөдөлсөнгүй.
Тэмүүжин буцаад суудалдаа суулаа.
Зүрх нь бага зэрэг хурдан цохилж эхлэв.
Хэдэн минутын дараа автобус нэгэн жижиг буудал дээр зогсов.
Гадаа бараг гэрэлгүй, харанхуй газар байлаа.
Хаалга нээгдэхэд нэг хүн орж ирэв.
Хар хүрэмтэй, малгайтай эр.
Тэр билетээ жолоочид өгөөд автобусны дундуур алхав.
Тэмүүжин түүнийг анзаарав.
Учир нь тэр хүн цорын ганц хөдөлж байгаа зорчигч байлаа.
Хар хүрэмтэй эр Тэмүүжингийн хажууд ирээд гэнэт зогсов.
Дараа нь намуухан асуулаа.
— Чи анзаарсан уу?
Тэмүүжин гайхав.
— Юуг?
Тэр эр автобусны доторх хүмүүсийг харав.
— Тэднийг.
Тэмүүжин бага зэрэг сандарч эхлэв.
— Тэд унтаж байгаа биз дээ?
Эр толгой сэгсрэв.
— Үгүй.
Тэмүүжин хоолой нь хуурайшиж байгааг мэдрэв.
— Тэгвэл?
Эр хэсэг чимээгүй байснаа хэлэв.
— Тэд амьд биш.
Автобус шөнийн замаар давхисаар байлаа.
Тэмүүжин тэр үгийг сонсоод инээх гэж оролдсон ч инээж чадсангүй.
— Та тоглож байна уу?
— Үгүй.
Эр цонхоор харав.
— Энэ автобусанд амьд хоёрхон хүн бий.
— Хэн?
Эр Тэмүүжин рүү харав.
— Чи… бас би.
Тэмүүжин зүрх нь хүчтэй цохилж эхлэв.
— Бусад нь яасан юм бэ?
Эр санаа алдлаа.
— Тэд үүнийг мэддэггүй.
— Юуг?
— Тэд аль хэдийн үхсэн.
Тэмүүжин босоод ойр сууж байсан настай эмэгтэйг ажиглав.
Эмэгтэй яг л унтаж байгаа мэт харагдана.
Гэхдээ Тэмүүжин анзаарав.
Түүний амьсгал хөдөлж байсангүй.
Тэр хүүхэдтэй гэр бүл рүү харлаа.
Хүүхэд хөдөлгөөнгүй.
Аав ээж хоёр ч мөн адил.
Автобус доторх бүх хүмүүс яг л хөшөө шиг.
Зүрх нь хурдан цохилж эхлэв.
— Энэ юу болоод байна?
Хар хүрэмтэй эр намуухан хэлэв.
— Энэ автобус бол… замын төгсгөлийн автобус.
— Юу гэсэн үг вэ?
— Зарим хүмүүс нас барахдаа шууд ойлгодоггүй.
— Тэгээд?
— Тэднийг нэг газар хүргэж өгөх автобус байдаг.
Тэмүүжин толгой сэгсрэв.
— Үгүй ээ. Би амьд. Би зүгээр л аялж байна.
Эр хэсэг чимээгүй байлаа.
Дараа нь намуухан асуулаа.
— Чи хамгийн сүүлд юу санаж байна?
Тэмүүжин бодлоо.
Сүүлчийн дурсамж…
Хотын зам.
Шөнө.
Тэр машин барьж байсан.
Гэнэт…
Гэрэл.
Дуу.
Тоормос.
Машин.
Хүчтэй мөргөлдөөн.
Тэмүүжин гэнэт хүйтэн хөлс гарч байгааг мэдрэв.
— Үгүй…
Эр тайван хэлэв.
— Чи санаж эхэлж байна.
Автобус урт харанхуй замаар давхисаар байлаа.
Цонхны цаана ямар ч гэрэл байхгүй.
Зөвхөн харанхуй.
— Би… үхсэн юм уу?
Эр толгой дохив.
— Тийм.
Тэмүүжин гараа харав.
Тэр яг л амьд хүн шиг.
Гэхдээ дотор нь нэг л хоосон мэдрэмж.
— Тэгвэл та?
Эр хэсэг инээмсэглэв.
— Би зорчигч биш.
— Тэгвэл?
Эр босоод автобусны урд алхаж эхлэв.
— Би жолооч.
Тэр малгайгаа тайлав.
Яг тэр мөчид автобус гэнэт зогсов.
Хаалга аажмаар нээгдэв.
Гадаа ямар ч газар харагдсангүй.
Зөвхөн хязгааргүй харанхуй.
Жолооч эр Тэмүүжин рүү харав.
— Чиний буух газар ирлээ.
Тэмүүжин айж хоолой нь зангирлаа.
— Тэнд юу байгаа юм?
Жолооч тайван хариулав.
— Үүнийг хэн ч урьдчилж мэддэггүй.
Тэмүүжин хаалга руу удаанаар алхав.
Харанхуйг ширтлээ.
Гэхдээ яг буух гэж байхдаа тэр гэнэт нэг зүйл ойлгов.
— Түр хүлээ…
Жолооч эр эргэж харав.
— Юу?
Тэмүүжин айсан нүдээр асуулаа.
— Хэрэв би энд буувал… дараагийн автобусанд хэн суух вэ?
Жолооч бага зэрэг инээмсэглэв.
— Чи буугаад үз.
Тэгвэл ойлгоно.
Тэмүүжин автобуснаас алхаж буув.
Хаалга хаагдав.
Автобус хөдөлж, харанхуйд алга болов.
Тэмүүжин ганцаараа үлдлээ.
Гэтэл түүний ард өөр нэг автобус зогсож байлаа.
Хаалга нь нээлттэй.
Дотор нь олон хүн хөдөлгөөнгүй сууж байв.
Жолоочийн суудал хоосон.
Тэр үед Тэмүүжин гэнэт ойлгов.
Жолоочийн суудлын дэргэд түүний нэртэй малгай байлаа.
Тэр бол… дараагийн жолооч байв.